بسم الله الرحمن الرحيم

مقدمات حفظ:

1-خلوص نيت:هركه اخلاصش بيشتربهره اش بيشترميشود. روايت:هركه 40روزاعمال خودرابراي خداخالص كندچشمه هاي حكمت درقلبش جاري مي شود

2-يقين به خدا:اعتقادكامل به خدا ان تنصروالله ينصركم ويثبت اقدامكم 3-اعتمادبه نفس: چون اي كارمهم است پس شيطان از اينكه :خسته شده اي ذهنت نميكشد واينجور الفاظ درسددمنصرف كردن بر مي ايد.شمابايد باصبر پيش برود.

آقاصادق قبل از شروع به حفظ قرآنحافظه اش به قدري ضعيف بود كه اگر امتحان را به او ميگفتند دقايقي بعد فراموش ميكرد ولي زماني كه حفظ راشروع كرد درابتدا روزي يك صفحه وهر چه مي گذشت حافظه ايشان قوي تر ميشد تا اينكه به جايي رسيد كه به راحتي روزي بيش ازدَه صفحه را هم ميتوانست حفظ كند ودر ضمن توانست علاوه برحفظ قرآن با72روش منحصر به فرد كتب نهج البلاغه ، صحيفه ي سجاديه ،اصول كافي و ...را حفظ كند .

4-ارزش واهميت وقت:امير المومنين: «اِضاعَهُ الفُرصَه غُصُّه: ضايع كردن فرصت مايع غصه است.»

5-استقامت واستمرار:اگر كم كار كنيد ولي همواره ادامه داشته باشدكار با ارزشي است.

رهرو آن نيست گهي تند وگهي خسته رود

رهروآن است كه آهسته و پيوسته رود

اصول حفظ :

هركس ايها را به كار بندد محا ل است از يادش برود.

1-اخلاص: فقط براي خدا و قربت الي الله باشد

2-حفظ هر آيه به نيت يك معصوم و يك شهيد: ثواب آن را به شهدا و معصومين بدهيم.

اين باعث توفيقات مي‌شود مثلا بسم الله الرحمن الرحيم را به نيت پيامبر اكرم (ص) و حضرت حمزه بخوانيم اين اين كار علاوه بر توسل، موجب زنده ماندن ياد شهدا مي‌شود چون ما در مقابل خون شهدا مسئوليم.

3-غذاي ساده و حلال: غذاي ساده براي آمادگي ذهني و حفظ مؤثر است. غذاي سنگين و پر‌چربي ذهن را كند و تنبل مي‌گرداند و قدرت حافظه را پايين مي‌آورد. برخي مي‌گويند خوردن: عسل، گردو، پسته و امثال اين‌ها حافظه را تقويت مي‌كند

4- برنامه‌ريزي منظم: هر وقت كه حفظ كرديم روز بعد در همان زمان حفظ كنيد. هر روز مدت معيني را براي حفظ قرار دهيم.

5- همت و استقامت و استمرار و اميد و تلاش و پشت كار:

بايد به هر مقدار كه حفظ مي‌كنيم را آنقدر تكرار كنيم تا حفظمان شود و روز بعد، قبل از اينكه بخواهيم صفحه ديگري را حفظ كنيم اول به سراغ صفحه قبلي برويم و اگر جايي را فراموش كرده‌ايم و يا اشكال يا ايرادي وجود دارد برطرف كنيم، بعد صفحه‌ي ديگر را حفظ كنيم و اين كار را هر روز انجام مي‌دهيم و تا زماني كه آيات صحات قبلي را كامل و با تسلط حفظ نكرده‌ايم به سراغ حفظ صفحات بعد نرويم و همين طور در مورد جزء‌ها تاجزء اول را به طور كامل حفظ نكرده‌ايم جزء دوم را شروع نكنيم. تكرار باعث تسلط مان مي‌شود قسمتي كه اگرقسمتي راكه قبلا حفظ كرده ايم ازيادمان رفت بازبرگرديم وازاول شروع كنيم.اگرهرروزباباصرف بيست دقيقه الي نيم ساعت وقت،يك صفحه از قران بنويسيم چند فايده دارد: 1-طبق احاديث روايات، قران به خوبي در ذهن جاي مي‌گيرد. 2- با زبان عربي بيشتر آشنا مي‌شويم. 3- خط عربی ما خوب می شود. 4- از همه مهم تر سرانجام پس از 604 روز یک قرآن کامل می نویسیم و اکر روزی یک صفحه از قرآن را حفظ کنیم پس از یک سال و هشت ماه می توانیم حافظ کل قرآن شویم. ما باید با تلاش و ایثار به اهمیت قرآن پی برده تا بتوانیم موفق شویم.

توصیه استاد وزیری:

شش رکعت نماز مستحبی به نیت های زیر بگذارید:

الف: دو رکعت نماز شکر به خاط زندگی در سرزمین اسلامی و حکو مت امام زمان(عج)

ب: دو رکعت برای سلامتی امام زمان

ج: دو رکعت برای شهدا

روش های حفظ قرآن:

1-دانش آموزان هر ساله 5ماه تعطیلی دارند با اجرای این روش می توان سه ساله قرآن را حفظ کرد. باید در این روش روزی چند ساعت از روز های تعطیل را به این کار اختصاص دهیم به این شکل که اولین تعطیلی که شروع شد روزی دو صفحه حفظ کنیم و در طول روز آن دو صفحه را تکرار کنیم. به این ترتیب بعد از صد روز ده جزء از قرآن را حفظ می شویم و در طول ایام تحصیل حفظ را کنار بگذاریم و فقظ روزانه کمی وقت را برای مرور آیاتی که قبلاً حفظ کرده اید اختصاص دهید در دومین سال نیز با حفظ کردن روزی دو صفحه و همچنین مرور آن می توانید محفوظات خود را تا پایان این تعطیلات به بیست جزء برسانیم و در این مدت بکوشید هفته ای یکبار ده جزء اول را مرور کنید و دوباره با شروع سال تحصیلی حفظ را کنار بگذارید و همان که بیست جزه را که حفظ هستید مرتب مرور کنید و بار دیگر با شروع تعطیلات سومین سال مانند دوره های قبل ده جزء آخر را با حفظ روزی دو صفحه ادامه دهید.

محفوظات خود را تا پایان این تعطیلات به بیست جزء برسانید و در این مدت بکوشید هفته ای یکبار ده جزء اول را مرور کنید و دوباره با شروع سال تحصیلی حفظ را کنار بگذارید و همان بیست جزء را که حفظ هستید مرتب مرور کنید و بار دیگر با شروع تعطیلات سومین سال مانند دوره های قبل، ده جزء آخر را با حفظ روزی دو صفحه ادامه دهید و روزانه یک جزء را مرور کنید. در این صورت شما بعد از گذشت سه سال حافظ کل قرآن می­شوید و از این به بعد باید مرور کنید. این کار باعث نورانیت جسم و روحتان می­شود و حافظه­ی شما را تقویت می کند و در یادگیری دروس به شما کمک می­کند. در طی این سه سال از درس خود نزنید، بلکه کارهای متفرقه کمتر انجام دهید. بعد از این سعی کنید در زمینه ترجمه و تفسیر کار کنید. اگر کسی روزانه دو ساعت از وقت خود را به حفظ قرآن اختصاص دهد و هر روز بدون فشار آوردن به مغز دو صفحه حفظ کند و دو ماه هم به استراحت و مسافرت و تفریح اختصاص دهد، پس از یک سال حافظ کل قرآن می­شود.

خلاصه:

اول: توسل

دوم: اعتقادی: نماز خواندن

سوم: تمرین: باید تمام سوره ها را مثل سوره حمد بلد باشند.

امام صادق (ع): لا یعذب الله قلباً وعی القرآن

خداوند قلبی را که با قرآن آشنایی دارد عذاب نمی­کند.

مقام حافظان از نظر روایات:

1. صاحب پرچم اسلام هستند

2. برترین خلق خدا هستند

3. حاملان قرآن از اولیاء الله هستند

4. ثروتمندترین مردم هستند

5. حافظان قرآن را دوست بدارید

6. حافظان شریف ترین مردمند

7. حافظان اهل الله هستند

8. نور الهی اطرافشان را فراگرفته است

9. حافظان قرآن رستگارانند

10. سرشناسان اهل بهشتند

11. هم نشین فرشته ها هستند

12. غنی ترین مردمند

13. قرآن بهترین عطایی است که به آنها داده شده است

14. خوشا به حال حافظ قرآن

وظیفه حافظان از دیدگاه روایت:

1. توجه به کتاب قرآن،

2. عمل به آن،

3. طبق آن سخن گوید،

4. حق آن را بجا آورد،

5. آن را کوچک نشمارد،

6. باید خدا ترس باشد،

7. متواضع باشد،

8. در اطاعت شکیبا باشد،

9. پاسداری از کتاب خدا کند

10. پرهیز از خودنمایی

11. قرآن را برای به دست آوردن مال دنیا حفظ نکند

12. در ادای واجبات و ترک محرمات، شایسته ترین مردم باشد.

مراحل حفظ قرآن:

1. روخوانی صحیح کلمات

2. فراگیری ترتیل و صوت و تجوید

3. حفظ قرآن

اصول دوازده گانه حفظ قرآن کریم:

اول: اخلاص: اجر و ثوابی نیست برای کسی که قرآن را بخواند و آن را حفظ کند بخاطر اینکه ریا و خودنمایی کند.

دوم: یادگیری روخوانی و روانخوانی قرآن: پیامبر (ص) ماه رمضان هر سال قرآن را برای جبرئیل می­خواند و آن حضرت گوش و در سالی که رحلت فرمودند، دوبار قرآن را به جبرئیل عرضه کرد.

سوم: هر روز مقدار معینی از قرآن را حفظ کند: هر روز یک صفحه یا دو صفحه و یا چند صفحه را می تواند حفظ کند. آنگاه بعد از مشخص کردن مقدار حفظ، با تکرار و ممارست، قرائت خویش را به مرور تصحیح کرده و لازم است که با صوت تکرار کند؛ یعنی با ترتیل حفظ کرده و تکرار کند و این کار همراه گوش دادن به نوار یکی از اساتید باشد که البته این کار چند فایده دارد:

1. انسان از یکی از اساتید تقلید می کند و صورت قرآن را نیز فرا می گیرد.

2. حفظ در ذهنش تثبیت می گردد.

3. با صوت اشتیاق انسان بیشتر می شود.

چهارم: از مقدار مشخص روزانه تجاوز نکند: باید به دروس قبل مسلط شده و بعد به سراغ آیات بعد برود.

پنجم: استفاده از یک نوع قرآن و رسم الخط

ششم: توجه به معانی و مفاهیم آیات: اگر کسی به تفسیر مراجعه نکند و فقط به برداشت خود از آیه اکتفا کند، آن را خیلی زود فراموش می­کند.

هفتم: ارتباط آیات با آیات دیگر: از سوره­ای به سوره­ی دیگر نرود. حافظ سوره­ای را شروع نکند مگر اینکه بتواند سوره­ای را که حفظ کرده به طور سریع و صحیح بدون مکث مثل حمد بخواند و بتواند آیات آن را به راحتی با یکدیگر مرتبط سازد و در ذهنش همراه با خواندن سوره معانی را نیز بگذراند. این کار در صورتی امکان پذیر است که قرآن را زیاد بخواند. البته حفظ هیچ سوره­ای به اندازه سوره فاتحه نمی­تواند آسان و روان باشد مگر در موارد نادری.

هشتم: گوش کردن و ارائه دادن دائم و مباحثه کند. موارد بسیاری اتفاق افتاده که کسی سوره ای را بدون مباحثه حفظ کرده، ولی متوجه به اشتباه خود نشود که غلط حفظ کرده حتی به قران هم نگاه کرده ولی چون دقت نکرده به صورت اشتباه حفظ کرده است.

نهم: مرور دائمی داشته باشد: اگر تکرار نشود از یاد می­رود.

پیامبر (ص): هرکس چهار آیه از سوره بقره را بخواند و آیه الکرسی و دو آیه بعد آن و نیز هر آیه از آخر سوره بقره را تلاوت کند در جان و مالش به ناملایمات مبتلا نمی شود و شیطان به او نزدیک نمی شود و قرآن را فراموش نمی­کند. حداقل در هر روز یک جزء را تکرار و مرور کند.

دهم: دقت در ایات متشابه:

در قرآن آیات متشابه چه در معنا و چه در الفاظ زیاد وجود دارد. نزدیک به دو هزار آیه از آیات قرآن متشابه اند و حفظ آیات متشابه را از سه طریق می­توان به دست آورد:

1. تکرار و تمرین زیاد: مثلاً اگر آیات دیگر را با سه بار تکرار حفظ می­کنیم، این آیات را 2 بار تکرار و یا بیشتر تکرار کنیم.

2. علامت و نشانه گذاری در قرآن نسبت به آیات متشابه مثلاً سوره قصص آیه 30 با آیه 10 سوره نمل مشابه است. پس در یکی از این دو سوره علامت می­گذاریم تا با سوره دیگر مشتبه نشود.

3. از راه توجه به موضوعات و مفهوم آیات: برای اشخاصی که موضوعات و مفاهیم آیات را درک می کنند از آیه می­توان درک کرد که قبل و بعد آیه چیست.

کتبی که در مورد آیات متشابه نوشته شده:

1. «درة التنزیل و غرة التأویل فی بیان الآیات المتشابهات فی کتاب الله العزیز» نوشته خطیب الاسکافی

2. «اسرار التکرار فی القرآن» نوشته محمود بن همزه ابی نصر کرمانی

یازدهم: زمان مناسب برای حفظ قرآن: بهترین زمان حفظ با توجه به احادیث زمان کودکی و نوجوانی است و اگر در سنین 5 الی 23 سالگی انجام شود با سهولت بیشتری به نتیجه می شود.

البته این قاعده کلی نیست. العلم فی الصغر کالنقش فی البحر و العلم فی الکبر کالنقش علی الماء. پیامبر اکرم(ص)

دوازدهم: تشویق و اعتماد به نفس: تشویق و تلقین از عوامل موفقیت است. چنانکه شخصی که مریضی داشت با تلقین خوب شد. استاد طباطبایی می گوید: یکی از عوامل مهم ک موجب شد علم الهدی به چنین مقام بلندی برسد تشویق بود و ما مرتب ایشان را تشویق می کردیم و یا در مجالس مختلف به اجرای برنامه می پرداخت و تشویق می شد

زمان بندی حفظ:

طبق برآورد ها و تجارب اساتید: اگر فردی شبانه روز 3 ساعت از وقت حود را صرف حفظ کند می تواند طی 5/1 سال همه قرآن را حفظ کند البته 3ساعت نباید پشت سر هم باشد بلکه باید در سه مرحله انجام شود. هر مرحله یک ساعت باشد تا فشار نیاید و اگر روزی یک ساعت و نیم صرف حفظ کردن نماید می تواند حافظ قرآن شود.

تذکر1: با افراد باید از روزی نیم ساعت شروع کند: 1- ماه اول هر روز نیم ساعت. 2- ماه دوم هر روز یک ساعت.3- ماه سوم هر روز یک ساعت و نیم.

تذکر2: در اوایل مشکلات جذب حفظ در ذهن وجود دارد اما بعد از مدتی این مشکلات رفع خواهد شد و ذهن د مسیر حفظ قرار خواهد گرفت و عملا این مطلب را درک خواهید کرد که حفظ جزء دوم آسان تر از جزء جزء اول است.

اسباب تقویت حافظه

الف: اسباب معنوی

1: تلاش و کوشش

2: مراقبت و مواظبت

3: خواندن نماز شب همراه با خضوع و خشوع

4: خواندن قرآن مخصوصا خواندن آیه الکرسی

5: زیاد صلوات فرستادن بر پیامبر و آل گرامی اش

ب: اسباب مادی:

1: کم خوردن غذا

2: مسواک کردن

3: خوردن عسل

4: خوردن 21عدد مویز هر روز قبل از صبحانه

5: خوردن کندر همراه شکر

6: هر چیزی که بلغم و رطوبت های بدن را کم کند حافظه را زیاد می کند و هر چیزی که بلغم و رطوبت های بدن را زیاد کند موجب فراموشی و کمی حافظه می شود.

اسباب فراموشی

1: انجام دادن گناه

2: زیاد غم وغصه خوردن در امور دنیوی

3: اشتغالات زیاد دنیوی

4: خوردن گشنیز

5: خوردن سیب ترش

6: نگاه کردن به کسی که به دار آویخته شده

7: حجامت کردن بر روی برآمدگی پشت سر

8: خواندن سنگ قبر ها

برگرفته از: آداب المتعلمین

و ننزل من القرآن ما هو شفاء و رحمة للمؤمنین

و آنچه را که از قرآن فرستادیم شفای دل و رحمت الهی برای اهل ایمان است. اسراء (17) آیه 82

اصول کافی جلد4: کتاب فضل القرآن: ای قاریان و حافظان قرآن از خدای متعال بپرهیزید در آنچه از کتاب خود به شما داده است زیرا که من مسئولم و شما هم مسئول هستید. من در رساندن و تبلیغ رسالت مسئولم و شما در مورد آنچه از قرآن و سنت من در بر دارید سوال می شوید.