امام خمینى قدس‌سره
مفاسد غیبت
بدان که حرمت غیبت فى‌الجمله اجماعى، بلکه از ضروریات فقه است. و از کبائر و موبقات است. و بحث در اطراف آن و مستثنیات آن از وظیفه این اوراق خارج است.

آن‌چه لازم است در این مقام ذکر آن، تنبه دادن بر فساد این سیّئه موبقه و تبعات آن است که بلکه انشاء‌اللّه با تفکر در آن بدان مبتلا نشویم، یا اگر خداى نخواسته شدیم، به‌زودى رجوع کنیم، توبه کنیم و قلع ماده فساد آن را کرده، نگذاریم با این آلودگى و ابتلاى به این کبیره ایمان‌کش از این عالم منتقل شویم، که از براى این موبقه کبیره در عالم غیب و پس پرده ملکوت، صورت مشوّه زشتى است که علاوه بر بدى آن، موجب رسوایى در ملاء اعلى و محضر انبیاى مرسلین و ملائکه مقربین مى‌شود.

صورت ملکوتى آن همان است که خداوند تبارک و تعالى در کتاب کریمش اشاره به آن مى‌فرماید و احادیث شریفه نیز صراحتاً و اشارتاً بیان آن را کرده‌اند. قال اللّه عزّوجلّ: وَ لایَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً أَیُحِبُّ أَحَدُکُمْ أَنْ یَأْکُلَ لَحْمَ أَخیهِ مَیْتاً فَکَرِهْتُمُوهُ. فرمود: «غیبت نکند بعض شما بعضى را. آیا دوست دارد یکى از شما که گوشت برادر خود را بخورد، در صورتى که مردار است؟ پس کراهت دارید او را البته.» ما غافلیم از آن‌که اعمال ما عیناً با صورت‌هاى مناسب با آن‌ها در عالم دیگر به ما رجوع مى‌کند. نمى‌دانیم که این عمل صورت مردار خوردن است. صاحب این عمل همان‌طورکه چون سگ‌هاى درنده اعراض مردم را دریده و گوشت آن‌ها را خورده، در جهنم نیز صورت ملکوتى این عمل به او رجوع مى‌کند.

و فى روایة أنّ رسول‌اللّه لمّا رجم الرّجل فى الزّنا، قال رجل لصاحبه: هذا اقعص کما یقعص الکلب. فمرّ النّبىّ معهما بجیفة، فقال: انهشا منها. فقالا: یا رسول اللّه، ننهش جیفة! فقال: ما أصبتما من أخیکما أنتن من هذه. رسول خدا صلى‌‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌ به واسطه زنا، مردى را سنگسار فرمود. یکى از حضار به رفیقش گفت: «این شخص در جایگاه خود کشته شد مثل سگ.» پس از آن پیغمبر صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌ با آن دو نفر به مردارى عبور کردند. به آن‌ها فرمود: «با دندان‌هاى خود از گوشت این مردار بکنید.» عرض کردند: یا رسول‌اللّه، از گوشت مردار بخوریم! فرمود: «آن‌چه از برادرتان به شما رسید، گندش بیش از این است!» آرى، رسول اکرم صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌، به قوّت نور بصیرت و مشاهده مى‌دید عمل آن‌ها را که گندش از مردار بیشتر است و صورت آن فضیح‌تر و فظیع‌تر است. و در روایت دیگر است که غیبت‌کننده در روز قیامت گوشت خود را مى‌خورد. و در (وسایل‌الشیعه) از مجالس صدوق طائفه، رضوان‌اللّه‌علیه، سند به حضرت امیر علیه‌السلام رساند در ضمن مواعظش به نوف البکالى: قال قلت:زدنى. قال: اجتنب الغیبة، فا؛نّها إدام کلاب النّار. ثمّ قال:یا نوف، کذب من زعم أنّه ولد من حلال و هو یأکل لحوم النّاس بالغیبة. الحدیث. نوف گوید: «گفتم به مولى علیه‌السلام: «زیاده از این موعظه فرما مرا.» فرمود: «دورى کن از غیبت، زیرا که آن نانخورش سگ‌هاى آتش است.» پس از آن فرمود: «اى نوف، دروغگوست کسى که گمان کند زاییده حلال است و حال آن‌که گوشت‌هاى مردم را مى‌خورد به غیبت.» و منافات میانه این روایات شریفه نیست، همه این‌ها ممکن است واقع شود: هم گوشت مردار بخورد، و هم از گوشت خود بخورد، و هم به صورت سگ باشد و خوراکش مردار باشد، و هم به صورت مردار باشد و خوراک سگ‌هاى جهنم باشد. آن جا صور تابع جهات فاعلیه است و یک موجود صور عدیده ممکن است داشته باشد. چنان‌چه در محل خود مقرّر است.

و عن عقاب الأعمال بإسناده عن رسول اللّه، صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌، فى حدیث:... و من مشى فى غیبة أخیه و کشف عورته، کانت أوّل خطوة خطأها وضعها فى جهنّم و کشف اللّه عورته على رءوس الخلائق ...؛ فرمود: «کسى که راه رفت در غیبت برادرش و کشف سرّ او، اوّل قدمى که بردارد در جهنم گذارد، و کشف کند خداوند سرّ او را در بین خلایق.» این‌ها حال روز قیامت و جهنم او که این طور خداوند تعالى او را مفتضح در بین خلایق و در محضر ملکوتیین فرماید.

و در «وسایل‌الشیعه» سند به حضرت صادق، علیه‌السلام، رساند که از حضرت رسول، صلى‌‌اللّه‌علیه‌و‌آله، روایت فرموده، تا مى‌فرماید: و قال: من اغتاب امرء مسلماً، بطل صومه و نقض وضوءه و جاء یوم القیامة یفوح من فیه رائحة أنتن من الجیفة، یتأذّى به أهل الموقف. و إن مات قبل أن یتوب، مات مستحلاّ لما حرّم اللّه عزّوجلّ. فرمود رسول اکرم، صلى‌‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌: «کسى که غیبت کند مرد مسلمى را، باطل شود روزه او و شکسته شود وضوى او، و بیاید روز قیامت در حالى که از دهن او بویى مى‌آید که از بوى مردار گندش بیشتر است، در آزار مى‌آیند از آن اهل موقف. و اگر بمیرد قبل از توبه، مرده است در صورتى که حلال شمرده چیزى را که خداوند حرام شمرده است.» این هم حال قبل از ورودش به جهنم که در نزد اهل «موقف» مفتضح و رسواست و در شمار کفار است، زیرا که مستحلّ محرّم الهى کافر است. و مغتاب در اثر او مثل اوست، بنابر این حدیث شریف.

و حال برزخ او نیز روایت از رسول خدا صلى‌‌اللّه‌علیه‌و‌آله ـ گردیده: عن أنس قال قال رسول اللّه، صلى‌‌اللّه‌علیه‌و‌آله: مررت لیلة اسرى بى على قوم یخمشون وجوههم بأظافیرهم. فقلت: یا جبرئیل، من هؤلاء؟ قال: هؤلاء الّذین یغتابون النّاس و یقعون فى أعراضهم. انس بن مالک (گوید:) رسول خدا، صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌، فرمود: گذشتم در شب معراج به قومى که روى‌هاى خود را با چنگال خویش خراش مى‌دادند. از جبرئیل پرسیدم این‌ها کیان‌اند؟ گفت: «این‌ها کسانى هستند که غیبت مردم را مى‌کردند و واقع مى‌شدند در اعراض آن‌ها.» پس، معلوم شد که شخص مغتاب در برزخش رسوا و مفتضح است، و در موقفش پیش اهل آن خجل و شرمسار است، و در جهنم نیز با رسوایى و بى‌آبرویى خواهد به سر برد، بلکه بعض مراتب آن نیز اسباب رسوایى در این عالم شود. چنان‌چه در حدیث شریف کافى وارد است: عن إسحاق بن عمّار قال: سمعت أبا‌عبداللّه، علیه‌السّلام، یقول قال رسول اللّه، صلى‌‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌: یا معشر من أسلم بلسانه و لم‌یخلص الایمان إلى قلبه لاتذمّوا المسلمین و لاتتّبعوا عوراتهم فا؛نّ من تتّبع عوراتهم، تتّبع اللّه عورته، و من‌ تتّبع اللّه عورته، یفضحه و لو فى بیته. حضرت صادق علیه‌السلام، از حضرت رسول صلى‌اللّه‌علیه‌و‌آله‌، حدیث مى‌کند که فرمود: «اى گروهى که به‌زبان اسلام آوردید و ایمان به قلب شما وارد نشده، مذمّت نکنید مسلمانان را و جست‌وجو نکنید قبایح مستوره آن‌ها را، زیرا که کسى که عورات آن‌ها را جستجو کند، خداوند جست‌وجو کند عورات او را، و کسى را که خدا جست‌وجوى عورت او کند، مفتضح کند او را و اگر چه در خانه‌اش باشد.»

خداوند تبارک و تعالى غیور است و هتک مستور مؤمنین و کشف عورات آن‌ها، هتک ناموس الهى است. اگر انسان بى‌حیایى را از حد گذراند و هتک حرمات الهیه نمود، خداوند غیور مستورات او را، که به لطف و ستّاریت خود ستر فرموده بود، مکشوف مى‌فرماید و هتک مستور آن را مى‌فرماید، و در بین مردم در این عالم و ملائکه و انبیا و اولیا علیهم‌السلام، در آن عالم مفتضح مى‌شود ... .

منبع: چهل‌حدیث