سؤالات تستی:

1.  مصدر ابواب فَعِلَ لازم، فَعُلَ ، فَعَلَ لازم و فعل های ثلاثی مجرد متعدی به ترتیب ........ می باشد.

الف)فَعل – فَعَل – فُعال - فَعیل                                   ب)فَعَل – فُعُولَة – فُعُول - فَعل                   

ج)فعیل – فُعُول – فُعال – فَعل                                   د) فَعل – فُعُول – فُعال - فَعَل

2. «اقرا فقها او نحوا، لَبِثنا یوما او بعضَ یوم، جاء الخلافة او کانت له قَدَرا» در مثالهای مذکور، " أو"به چه معنایی به کار رفته است؟

الف)تخییر – اباحه - تشکیک       ب)اباحه - تخییر – به معنای واو     ج)اباحه – تشکیک – به معنای واو      د)هیچکدام

3. اسم ظاهر از اسم ظاهر بدل واقع .......... ضمیر از اسم ظاهر بدل واقع .......... اسم ظاهر از ضمیر حاضر بدل واقع ........ اسم ظاهر از ضمیر غایب بدل واقع ........... .

الف)می شود -می شود- نمی شود- می شود                       ب)می شود- نمی شود- نمی شود- نمی شود                          

ج)نمی شود -نمی شود -می شود- نمی شود                        د)نمی شود- می شود -می شود- می شود

4. « و افعل التفضیل، صِلهُ ابدا، تقدیرا او لفظا بـ مِن .......... .» به نظر مصنف "مِن" به چه معناست؟

الف) بیان جنس                   ب)بعضیه                           ج) ابتدای غایت                      د)زائده

سؤالات تشريحي:

1.«نونا تلی الاعراب او تنوینا *** مما تضیف احذف کطور سیناء»

الف- منظور از نونا تلی الاعراب و تنوینا چیست؟

ب- علت حذف شدن ( نون ) چیست؟

2. .«فارفع بها و انصب و جر مع أل *** و دون أل مصحوب أل و ما اتصل»

الف- این شعر مربوط به کدام باب از ابواب کتاب است؟

ب- درباره کدام جهت از آن باب بحث می کند؟

ج- رفع و نصب و جر به چه اعتبار است؟

3. در صورتی که اسم فاعل با أل باشد، چند نظر درباره اعمال یا عدم اعمال آن در کتاب ذکر شده است؟ آن ها را بنویسید.

4.نحوه ساختن مصدر مرة و مصدر هیئة در ثلاثی مجرد را بنویسید و برای هر کدام مثالی ذکر نمایید

5 .شرایط چهارگانه اعمال مصدر را بنویسید و برای آن یک مثال ذکر کنید.

6. در باب صیغه تعجب، حکم فعلی که شرایط اخذ صیغه از آن وجود ندارد، چگونه است؟ (یک مثال ذکر کنید)

 7.صور مختلف فاعل نِعمَ و بئس را با مثال بنویسید.

8. نعت حقیقی و سببی را تعریف کنید و برای هر کدام مثال ذکر کنید.

9. «و صالحا لبدلیة یری عطف البیان فی جمیع المسائل غیر مسألتین. الاولی: ان یکون التابع مفردا معربا و المتبوع منادی و الثانیة: ان یکون المعطوف خالیا من لام التعریف و المعطوف علیه معرفا بها مجرورا باضافة صفة مقترنة بها»

چرا در مساله اولی و ثانیه، تابع نمی تواند بدل واقع شود؟